Οι online αγορές από το εξωτερικό έχουν γίνει πλέον καθημερινότητα για χιλιάδες καταναλωτές στην Ελλάδα. Είτε πρόκειται για ένα νέο gadget, ένα ανταλλακτικό, ρούχα ή κάποιο προϊόν που δεν κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά, καταστήματα όπως το AliExpress, το Temu, το Banggood και το Amazon προσφέρουν τεράστια ποικιλία και συχνά ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές.
Ωστόσο, η τελική τιμή που βλέπεις στο καλάθι δεν είναι πάντα και το τελικό ποσό που θα πληρώσεις. Ανάλογα με τη χώρα από την οποία αποστέλλεται το προϊόν, μπορεί να ισχύουν διαφορετικοί κανόνες σχετικά με τον ΦΠΑ, τους τελωνειακούς ελέγχους, τους εισαγωγικούς δασμούς, αλλά και τα έξοδα εκτελωνισμού. Παράλληλα, αρκετοί καταναλωτές μπερδεύονται σχετικά με το αν καλύπτονται από εγγύηση ή αν έχουν δικαίωμα επιστροφής όταν αγοράζουν από καταστήματα εκτός Ελλάδας.
Από το 2021 καταργήθηκε η απαλλαγή ΦΠΑ για μικροδέματα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες, γεγονός που επηρέασε σημαντικά τις αγορές από την Κίνα. Παράλληλα, πολλές μεγάλες πλατφόρμες εισπράττουν πλέον τον ελληνικό ΦΠΑ απευθείας κατά την αγορά μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος IOSS, μειώνοντας τις πιθανότητες επιπλέον χρεώσεων κατά την παραλαβή.
Όταν αγοράζεις προϊόντα από ηλεκτρονικό κατάστημα που αποστέλλει το δέμα από χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία ή η Πολωνία), η διαδικασία είναι συνήθως η πιο απλή και ασφαλής. Αυτό συμβαίνει επειδή η Ελλάδα συμμετέχει στην Ενιαία Αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου ισχύει η ελεύθερη διακίνηση των εμπορευμάτων μεταξύ των κρατών-μελών, χωρίς τελωνειακούς δασμούς ή διαδικασίες εισαγωγής.
Οι αγορές από την Κίνα, τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και γενικά χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ακολουθούν διαφορετικούς κανόνες. Από την 1η Ιουλίου 2021 καταργήθηκε η απαλλαγή ΦΠΑ για δέματα αξίας έως 22 ευρώ, οπότε πλέον όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, ανεξάρτητα από την αξία τους, υπόκεινται σε ΦΠΑ. Για να απλοποιηθεί η είσπραξη του φόρου, η ΕΕ δημιούργησε το σύστημα IOSS (Import One-Stop Shop).
Πλατφόρμες όπως το AliExpress, το Temu, το Shein και το Banggood χρησιμοποιούν το IOSS για τις επιλέξιμες αποστολές τους. Όταν η εγγενής αξία του προϊόντος δεν υπερβαίνει τα 150 ευρώ, ο ελληνικός ΦΠΑ εισπράττεται κατά την ολοκλήρωση της αγοράς και αποδίδεται μέσω IOSS.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζεται να πληρώσεις ξανά τον ΦΠΑ κατά την παραλαβή. Ωστόσο, το IOSS δεν σημαίνει ότι κάθε δέμα περνά αυτόματα χωρίς έλεγχο — οι τελωνειακές αρχές διατηρούν το δικαίωμα ελέγχου όταν υπάρχουν ενδείξεις λανθασμένης δήλωσης αξίας ή ζητήματα συμμόρφωσης.
Αν ο πωλητής δεν συμμετέχει στο IOSS ή τα στοιχεία δεν δηλωθούν σωστά, είναι πιθανό να χρειαστεί να πληρώσεις τον ΦΠΑ κατά την εισαγωγή, καθώς και έξοδα εκτελωνισμού που ενδέχεται να χρεώσει ο μεταφορέας ή τα ΕΛΤΑ.
Τι συμβαίνει αν η παραγγελία σου υπερβαίνει τα 150€ ή αν ο πωλητής δεν συμμετέχει στο IOSS; Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι επιβαρύνσεις υπολογίζονται κατά την εισαγωγή στην Ελλάδα και ενδέχεται να χρειαστεί να καταβάλεις τον ΦΠΑ, τυχόν εισαγωγικούς δασμούς και τα έξοδα εκτελωνισμού του μεταφορέα.
Το τελικό ποσό εξαρτάται από την αξία του προϊόντος, τη χώρα προέλευσης, τη δασμολογική κατηγορία, τον τρόπο αποστολής και τον μεταφορέα — δύο προϊόντα ίδιας τιμής μπορεί να επιβαρυνθούν διαφορετικά.
Το όριο των 150€ αφορά το IOSS και τους δασμούς — δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν άνω των 150€ επιβαρύνεται υποχρεωτικά με δασμούς. Ο ΦΠΑ, αντίθετα, εξακολουθεί να οφείλεται όταν δεν έχει ήδη καταβληθεί.
Αν το δέμα σταλεί μέσω DHL, FedEx ή UPS και απαιτηθεί τελωνειακή διαδικασία, είναι πιθανό να επιβαρυνθείς με πρόσθετα έξοδα εκτελωνισμού πέρα από ΦΠΑ και δασμούς. Αντίθετα, μέσω ταχυδρομικού δικτύου (π.χ. China Post μέσω ΕΛΤΑ) το κόστος διαχείρισης είναι συνήθως χαμηλότερο.
Αγοράζεις ένα προϊόν αξίας 200€ από χώρα εκτός ΕΕ, με μεταφορικά 20€. Αν προβλέπονται δασμοί, υπολογίζονται πρώτα βάσει της δασμολογικής κατηγορίας. Ο ΦΠΑ υπολογίζεται μετά, επί προϊόντος + μεταφορικών + τυχόν δασμών. Τέλος, ο μεταφορέας μπορεί να προσθέσει έξοδα εκτελωνισμού.
| Παράμετρος | Παράδειγμα |
|---|---|
| Αξία προϊόντος | 200,00€ |
| Μεταφορικά | 20,00€ |
| Εισαγωγικοί δασμοί | Εξαρτώνται από το είδος (σε αρκετά ηλεκτρονικά 0%) |
| Βάση υπολογισμού ΦΠΑ | Αξία προϊόντος + μεταφορικά + τυχόν δασμοί |
| ΦΠΑ (24%) | Επί της φορολογητέας αξίας |
| Έξοδα εκτελωνισμού | Διαφέρουν ανά μεταφορέα (ΕΛΤΑ/courier) |
| Τελικό κόστος | Τιμή + μεταφορικά + δασμοί + ΦΠΑ + έξοδα εκτελωνισμού |
Η επιλογή του κατάλληλου τρόπου αποστολής μπορεί να σε βοηθήσει να αποφύγεις απρόβλεπτες χρεώσεις και καθυστερήσεις. Πριν την αγορά, αξίζει να ελέγχεις από ποια χώρα θα αποσταλεί το προϊόν και ποια μέθοδο αποστολής προσφέρει ο πωλητής.
Αγορές από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Αγορές από Κίνα και άλλες τρίτες χώρες
Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις πιθανές επιβαρύνσεις ανάλογα με την προέλευση του δέματος, την αξία του προϊόντος και τη χρήση IOSS κατά την αγορά.
| Προέλευση | Αξία | ΦΠΑ 24% | Δασμοί | Έξοδα Εκτελωνισμού | Έλεγχος |
|---|---|---|---|---|---|
| Εντός ΕΕ | Οποιαδήποτε | Στην τιμή αγοράς | Όχι | Όχι | Όχι |
| Εκτός ΕΕ (με IOSS) | 0€–150€ | Στο checkout | Όχι | Συνήθως όχι* | Ναι (ταχύτερα) |
| Εκτός ΕΕ (χωρίς IOSS) | 0€–150€ | Στον εκτελωνισμό | Όχι | Τέλος από ΕΛΤΑ/courier | Ναι |
| Εκτός ΕΕ | Άνω 150€ | Στον εκτελωνισμό | Ενδεχομένως | Τέλος από ΕΛΤΑ/courier | Ναι |
* Εφόσον τα στοιχεία IOSS έχουν διαβιβαστεί σωστά και δεν απαιτηθεί πρόσθετος έλεγχος.
Παραγγέλνω gadgets, αξεσουάρ και εξαρτήματα από την Κίνα και την Ευρώπη εδώ και περισσότερα από 12 χρόνια. Έχω ζήσει όλες τις αλλαγές: από την εποχή που ο τελωνειακός έλεγχος ήταν αρκετά χαλαρός μέχρι την εφαρμογή των νέων κανόνων της ΕΕ το 2021.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι είχα παραγγείλει ένα tablet αξίας περίπου 180€ από την Κίνα με απλό ταχυδρομείο, χωρίς υπηρεσία διευκόλυνσης εκτελωνισμού. Το δέμα έμεινε στο τελωνείο των ΕΛΤΑ σχεδόν 50 ημέρες και τελικά πλήρωσα επιπλέον 43€ ΦΠΑ και 15€ έξοδα εκτελωνισμού.
Από τότε ακολουθώ έναν απλό κανόνα: για αγορές έως 150€ προτιμώ αποκλειστικά καταστήματα με IOSS, όπως AliExpress και Temu. Για ακριβότερα προϊόντα, όπως mini PC, laptops ή smartphones, επιλέγω σχεδόν πάντα αποστολή από ευρωπαϊκή αποθήκη. Έτσι αποφεύγω απρόβλεπτες χρεώσεις και συνήθως παραλαμβάνω μέσα σε 3 έως 7 εργάσιμες ημέρες.
Σημαίνει ότι το δέμα βρίσκεται σε τελωνειακό έλεγχο. Αν έχει αποσταλεί μέσω IOSS ή από ΕΕ, η διαδικασία ολοκληρώνεται συνήθως μέσα σε λίγες ώρες ή 1-2 εργάσιμες ημέρες. Αν χρειάζεται καταβολή ΦΠΑ ή τελών, θα ενημερωθείς από τα ΕΛΤΑ ή τον courier.
Στο checkout, πριν την πληρωμή, εμφανίζεται αναλυτικά το κόστος. Αν δεις ένδειξη "Price includes VAT" ή ξεχωριστή γραμμή "VAT", ο ΦΠΑ έχει ήδη υπολογιστεί μέσω IOSS και δεν χρειάζεται να τον πληρώσεις ξανά.
Μετά το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρείται τρίτη χώρα. Σε πολλές αγορές, το Amazon υπολογίζει αυτόματα τον ελληνικό ΦΠΑ και τα εκτιμώμενα έξοδα εισαγωγής (Import Fees Deposit) στο checkout. Για προϊόντα τρίτων πωλητών, οι όροι ενδέχεται να διαφέρουν.
Δεν συνιστάται. Οι τελωνειακές αρχές διαθέτουν ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου και μπορούν να ζητήσουν αποδεικτικά. Ανακριβής δήλωση αξίας ή ψευδής χαρακτηρισμός ως «Gift» μπορεί να επιφέρει χρεώσεις, πρόστιμα ή καθυστερήσεις.
Σπάνιο, αλλά μπορεί να συμβεί λόγω προβλήματος στη διαβίβαση στοιχείων IOSS. Κράτησε τα αποδεικτικά και άνοιξε αίτημα στην πλατφόρμα αγοράς. Οι περισσότερες πλατφόρμες επιστρέφουν το ποσό αν διαπιστωθεί διπλή χρέωση.
💬 Σχόλια