Standby: Πόσο ρεύμα καταναλώνουν οι συσκευές όταν νομίζεις ότι είναι κλειστές;
Η αόρατη κατανάλωση ενέργειας των συσκευών που μένουν στην πρίζα
Οδηγός 2026Πατάτε το κουμπί στο τηλεχειριστήριο, η οθόνη της τηλεόρασης σβήνει και πιστεύετε ότι η συσκευή σταμάτησε να καίει ρεύμα. Στην πραγματικότητα, η τηλεόραση απλώς «αποκοιμήθηκε». Περιμένει το επόμενο πάτημα του κουμπιού, ψάχνει για ενημερώσεις στο ίντερνετ ή κρατάει έτοιμο το Wi-Fi της. Το ίδιο ακριβώς κάνουν δεκάδες συσκευές μέσα στο σπίτι μας. Αυτή η κρυφή κατανάλωση, που συχνά ονομάζεται «ρεύμα φάντασμα», φουσκώνει τον λογαριασμό μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Σε αυτόν τον οδηγό θα δούμε με απλά λόγια πόση ενέργεια χάνεται το 2026, πόσο μας κοστίζει σε ευρώ κάθε χρόνο και πώς μπορούμε να τη γλιτώσουμε εύκολα.
Τι είναι το «ρεύμα φάντασμα» και γιατί συμβαίνει
Το ρεύμα «φάντασμα» είναι η ενέργεια που τραβάνε οι συσκευές όταν τις έχουμε κλείσει, αλλά τις αφήνουμε συνδεδεμένες στην πρίζα. Δεν πρόκειται για κάποια βλάβη. Έτσι είναι φτιαγμένα τα σύγχρονα ηλεκτρονικά, ώστε να ανοίγουν γρήγορα και να είναι πάντα έτοιμα. Υπάρχουν τέσσερις κύριοι λόγοι που συμβαίνει αυτό:
- Μικροί μετασχηματιστές: Τα τροφοδοτικά μέσα στις συσκευές παραμένουν ζεστά και έτοιμα να δώσουν ρεύμα μόλις πατήσετε κάποιον διακόπτη.
- Δέκτες για τηλεχειριστήρια: Η συσκευή πρέπει να έχει ένα μικρό κύκλωμα ανοιχτό όλο το 24ωρο, για να καταλαβαίνει πότε πατάτε το «ON» στο τηλεχειριστήριο.
- Σύνδεση στο ίντερνετ: Οι έξυπνες τηλεοράσεις, οι κονσόλες και οι εκτυπωτές μένουν συνδεδεμένοι στο Wi-Fi για να κατεβάζουν αναβαθμίσεις την ώρα που κοιμόμαστε.
- Οθόνες και λαμπάκια: Μικρά ρολόγια σε φούρνους μικροκυμάτων ή κόκκινα λαμπάκια LED που μένουν αναμμένα.
💡 Τι λέει η ευρωπαϊκή νομοθεσία;
Με τον κανονισμό 2023/826, που εφαρμόζεται από τον Μάιο του 2025, οι περισσότερες νέες συσκευές που πωλούνται στην Ευρώπη δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 0.5 Watt όταν είναι κλειστές ή σε αναμονή. Αν δείχνουν ένδειξη κατάστασης, το όριο είναι 0.8 Watt. Όταν η συσκευή μένει συνδεδεμένη στο δίκτυο (όπως μια Smart TV), το όριο είναι 2 Watt, ή μέχρι 8 Watt για ορισμένες κατηγορίες. Από το 2027 τα όρια σφίγγουν ακόμα περισσότερο. Στα σπίτια μας όμως υπάρχουν ακόμα πολλές παλαιότερες συσκευές που δεν είχαν τέτοιους περιορισμούς.
Γιατί λίγα Watt μετράνε
Ένα ή δύο Watt ακούγονται αμελητέα. Το κόλπο είναι ότι η αναμονή δεν κρατάει λίγα λεπτά, αλλά ώρες και ώρες κάθε μέρα. Μια συσκευή που καίει 10 Watt και μένει σε αναμονή 20 ώρες το 24ωρο καταναλώνει περίπου 73 κιλοβατώρες τον χρόνο. Πολλαπλασιάστε το με όλες τις συσκευές του σπιτιού και θα δείτε ότι το ποσό δεν είναι αμελητέο.
Τηλεόραση, soundbar και αποκωδικοποιητής στο σαλόνι
Το σαλόνι είναι το μέρος όπου μαζεύονται οι περισσότεροι «σιωπηλοί καταναλωτές» ρεύματος. Μια σύγχρονη τηλεόραση OLED ή LED καταναλώνει ελάχιστα αν είναι απλώς κλειστή. Αν όμως έχετε ενεργοποιήσει λειτουργίες όπως η «Γρήγορη Εκκίνηση» (Quick Start) ή τις φωνητικές εντολές, τότε η τηλεόραση δεν κοιμάται ποτέ πραγματικά και μπορεί να καίει από 8 έως 15 Watt συνεχώς.
Soundbar και subwoofer
Δίπλα στην τηλεόραση, το soundbar και το ασύρματο subwoofer περιμένουν σήμα μέσω Bluetooth ή HDMI και καταναλώνουν 3 με 5 Watt. Δεν φαίνεται πολύ, αλλά δουλεύει όλη μέρα.
Ο αποκωδικοποιητής: ο πιο ενεργοβόρος της παρέας
Ο αποκωδικοποιητής συνδρομητικής τηλεόρασης (Cosmote TV, Nova, Vodafone TV) είναι από τις πιο ενεργοβόρες συσκευές. Όταν τον κλείνετε από το τηλεχειριστήριο, πολλές φορές καίει 10 έως 16 Watt, επειδή κρατάει τον επεξεργαστή του σε ετοιμότητα για εγγραφές ή για γρήγορο άνοιγμα. Αν έχετε ρυθμίσει προγραμματισμένες εγγραφές, δεν μπορείτε να τον κόψετε εντελώς. Αν όχι, είναι ο καλύτερος υποψήφιος για το πολύπριζο με διακόπτη.
Υπολογιστής, οθόνες και το γραφείο του σπιτιού
Στο γραφείο του σπιτιού, η κατανάλωση εξαρτάται από το πώς κλείνετε τον υπολογιστή στο τέλος της ημέρας:
- Πλήρης απενεργοποίηση (Shut Down): Ο υπολογιστής φαίνεται σβηστός, αλλά το τροφοδοτικό του τροφοδοτεί ακόμα τη μητρική κάρτα με 1 έως 3 Watt.
- Αναστολή λειτουργίας (Sleep): Ο υπολογιστής αφήνει τη μνήμη ενεργή για να ανοίξει αμέσως σε 2 δευτερόλεπτα. Κατανάλωση: 3 έως 6 Watt.
- Αδρανοποίηση (Hibernate): Αποθηκεύει τα πάντα στον δίσκο και σβήνει σχεδόν εντελώς (1 έως 2 Watt).
Αν στον σταθερό υπολογιστή προσθέσουμε μία ή δύο οθόνες που μένουν στην πρίζα, τα ηχεία γραφείου και τον εκτυπωτή, ολόκληρος ο σταθμός εργασίας μπορεί να απορροφά 15 έως 25 Watt όλη τη νύχτα, χωρίς να τον χρησιμοποιεί κανείς.
Ο εκτυπωτής που κανείς δεν θυμάται
Οι εκτυπωτές inkjet και laser κρατούν συχνά κάποια Watt σε αναμονή, ειδικά όταν είναι συνδεδεμένοι στο Wi-Fi. Αν τον χρησιμοποιείτε μία φορά την εβδομάδα, δεν υπάρχει λόγος να μένει συνεχώς στην πρίζα.
PS5 και Xbox: η παγίδα του «Rest Mode»
Οι αγαπημένες μας παιχνιδομηχανές, όπως το PlayStation 5 και το Xbox Series X, προσφέρουν την πολύ εξυπηρετική λειτουργία «Rest Mode» ή «Instant-On». Αυτή επιτρέπει στην κονσόλα να ανοίγει αμέσως και να φορτίζει τα χειριστήρια ή να κατεβάζει παιχνίδια όταν λείπετε. Η άνεση όμως κοστίζει. Οι τιμές παρακάτω είναι ενδεικτικές και αλλάζουν ανάλογα με το μοντέλο και τις ρυθμίσεις σας.
🎮 PlayStation 5
- Rest Mode με ίντερνετ: περίπου 3.5 με 5.5 Watt. Αν εκείνη την ώρα κατεβάζει αναβάθμιση παιχνιδιού, η κατανάλωση ανεβαίνει στα 35 με 45 Watt.
- Πλήρως κλειστό: μόλις 0.35 Watt.
🎮 Xbox Series X
- Sleep / Instant-On: 10 έως 13 Watt συνεχώς. Η κονσόλα μένει μάλιστα ελαφρώς ζεστή στην αφή.
- Εξοικονόμηση ενέργειας (Energy Saver): περίπου 0.5 Watt. Κάνει απλώς 10-15 δευτερόλεπτα παραπάνω να ανοίξει.
Αν παίζετε κάθε μέρα και θέλετε τα παιχνίδια να ενημερώνονται μόνα τους, το Rest Mode έχει νόημα. Αν παίζετε μόνο τα Σαββατοκύριακα, η ρύθμιση χαμηλής κατανάλωσης θα σας γλιτώσει ένα καλό ποσό χωρίς να χάσετε σχεδόν τίποτα.
Φορτιστές κινητών, router και μικροσυσκευές
Ακούμε συχνά τη συμβουλή «βγάλε τον φορτιστή από την πρίζα γιατί καίει ρεύμα». Ισχύει όμως αυτό για τους φορτιστές των κινητών μας;
Οι σύγχρονοι φορτιστές είναι αθώοι
Οι σύγχρονοι, επώνυμοι φορτιστές για smartphones (Apple, Samsung, Anker κ.ά.) είναι εξαιρετικά έξυπνοι. Όταν δεν έχετε συνδέσει πάνω τους το τηλέφωνο, καταναλώνουν ελάχιστα, από 0.01 έως 0.05 Watt. Αν αφήσετε έναν τέτοιο φορτιστή στην πρίζα για έναν ολόκληρο χρόνο, θα καταναλώσει λιγότερο από 0.10€ σε ρεύμα.
Πού πρέπει να προσέχετε
Η προσοχή χρειάζεται στους παλιούς μετασχηματιστές (που παραμένουν ζεστοί όταν τους αγγίζετε), στους φθηνούς ανώνυμους φορτιστές, καθώς και στις βάσεις φόρτισης για ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, σκουπάκια ή επαναφορτιζόμενα εργαλεία. Αυτά μπορούν να καίνε σταθερά από 1.5 έως 4 Watt. Ένας απλός κανόνας: αν το τροφοδοτικό είναι ζεστό χωρίς να φορτίζει τίποτα, καίει ρεύμα.
Router και φούρνος μικροκυμάτων
Το Wi-Fi router είναι η μόνη συσκευή που συνήθως θέλουμε να μένει ανοιχτή όλο το 24ωρο. Καταναλώνει περίπου 6 έως 12 Watt, δηλαδή γύρω στα 16€ τον χρόνο για ένα μοντέλο των 9 Watt. Ο φούρνος μικροκυμάτων με το ψηφιακό ρολόι καίει λίγα Watt, αλλά κι αυτός δουλεύει όλη μέρα. Αν σας ενοχλεί, αρκεί να τον βγάζετε από την πρίζα ή να τον συνδέσετε σε πολύπριζο με διακόπτη.
Έξυπνες πρίζες, πολύπριζα και ρυθμίσεις στο Mac
Για να γλιτώσουμε το ρεύμα standby, η πιο απλή λύση είναι τα πολύπριζα με διακόπτη. Όταν κλείνετε τον διακόπτη, κόβετε εντελώς το ρεύμα και η κατανάλωση μηδενίζεται. Δεν χρειάζεται εφαρμογή, Wi-Fi ή ρύθμιση.
Τι γίνεται με τις έξυπνες πρίζες
Αν χρησιμοποιείτε έξυπνες πρίζες (Smart Plugs), να θυμάστε ότι και αυτές καίνε λίγο ρεύμα (περίπου 0.5 έως 1.2 Watt) για να μένουν συνδεδεμένες στο Wi-Fi. Παρ' όλα αυτά, συμφέρουν απόλυτα αν κλείνουν μια συστοιχία συσκευών που έκαιγε 20 Watt. Έχουν και το πλεονέκτημα του προγραμματισμού: μπορείτε να ορίσετε να κόβεται το ρεύμα αυτόματα κάθε βράδυ.
Ρυθμίσεις στο Mac
Αν χρησιμοποιείτε υπολογιστή Mac, μπορείτε να ρυθμίσετε τη συμπεριφορά του στην αναστολή λειτουργίας από τις ρυθμίσεις του συστήματος, στην ενότητα της μπαταρίας ή της εξοικονόμησης ενέργειας. Οι επιλογές, όπως το αν θα «ξυπνάει» για πρόσβαση στο δίκτυο, διαφέρουν λίγο ανάλογα με την έκδοση του macOS και το μοντέλο σας. Απενεργοποιώντας όσες δεν χρειάζεστε, ο Mac δεν ξοδεύει ενέργεια όταν είναι κλειστός.
Συγκεντρωτικός πίνακας: πόσα Watt και πόσα ευρώ
Για να υπολογίσουμε το κόστος σε ευρώ, χρησιμοποιούμε μια ενδεικτική μέση τιμή 0.20€ ανά κιλοβατώρα (kWh) μαζί με τους φόρους. Υποθέτουμε ότι οι συσκευές μένουν σε αναμονή 20 ώρες την ημέρα. Στο router και στον φούρνο μικροκυμάτων υπολογίζουμε 24 ώρες. Οι τιμές είναι ενδεικτικές και αλλάζουν ανάλογα με το μοντέλο και την τιμή του ρεύματος στο τιμολόγιό σας.
| Συσκευή και τρόπος λειτουργίας | Ισχύς (Watt) | Ετήσια κατανάλωση | Ετήσιο κόστος (€) |
|---|---|---|---|
| Smart TV 55" (με Quick Start ενεργό) | 12.0 W | 87.6 kWh | 17.52 € |
| Smart TV 55" (απλό Eco Standby) | 0.5 W | 3.65 kWh | 0.73 € |
| Αποκωδικοποιητής TV (σε αναμονή) | 14.0 W | 102.2 kWh | 20.44 € |
| Soundbar και ασύρματο subwoofer | 3.5 W | 25.5 kWh | 5.10 € |
| Xbox Series X (Instant-On) | 11.0 W | 80.3 kWh | 16.06 € |
| PlayStation 5 (Rest Mode με δίκτυο) | 4.5 W | 32.8 kWh | 6.56 € |
| Σταθερός υπολογιστής και 2 οθόνες (standby) | 18.0 W | 131.4 kWh | 26.28 € |
| Wi-Fi router (ανοιχτό 24 ώρες) | 9.0 W | 78.8 kWh | 15.76 € |
| Φούρνος μικροκυμάτων (με ψηφιακό ρολόι) | 3.0 W | 26.2 kWh | 5.24 € |
| 4 φορτιστές κινητών (στην πρίζα χωρίς τηλέφωνο) | 0.2 W | 1.46 kWh | 0.29 € |
💶 Το συνολικό κόστος: Αν σε ένα σπίτι συνυπάρχουν τηλεόραση με Quick Start, αποκωδικοποιητής, soundbar, Xbox σε Instant-On και σταθερός υπολογιστής με δύο οθόνες, η αναμονή κοστίζει περίπου 85€ τον χρόνο. Μόνο η απενεργοποίηση του Quick Start γλιτώνει πάνω από 16€ τον χρόνο.
Πώς να μετρήσετε μόνοι σας την κατανάλωση
Οι τιμές του πίνακα είναι ενδεικτικές. Για να δείτε τι καίει η δική σας συσκευή, χρειάζεστε ένα βαττόμετρο πρίζας (energy meter). Είναι μια μικρή συσκευή που μπαίνει ανάμεσα στην πρίζα και τη συσκευή και δείχνει την κατανάλωση σε Watt.
- Συνδέστε το βαττόμετρο στην πρίζα: Βάλτε το φις της συσκευής μέσα στο βαττόμετρο.
- Κλείστε τη συσκευή όπως την κλείνετε κάθε μέρα: Πατήστε το κουμπί του τηλεχειριστηρίου, όχι τον διακόπτη της πρίζας.
- Περιμένετε ένα με δύο λεπτά: Η τιμή μπορεί να πηγαίνει πάνω κάτω στην αρχή, ειδικά αν η συσκευή κάνει ενημερώσεις.
- Διαβάστε τα Watt: Αυτή είναι η κατανάλωση σε αναμονή.
Πώς το μετατρέπετε σε ευρώ
Πολλαπλασιάστε τα Watt επί τις ώρες αναμονής την ημέρα και επί 365, και διαιρέστε με 1000 για να βρείτε τις κιλοβατώρες τον χρόνο. Μετά πολλαπλασιάστε με την τιμή της κιλοβατώρας σας. Για παράδειγμα, μια συσκευή των 10 Watt σε αναμονή 20 ώρες την ημέρα καίει 73 kWh τον χρόνο, δηλαδή περίπου 14.60€ με 0.20€ ανά kWh.
Απλά βήματα για να κόψετε το ρεύμα standby
- Βάλτε πολύπριζο με διακόπτη στην τηλεόραση: Συνδέστε τηλεόραση, soundbar και αποκωδικοποιητή στο ίδιο πολύπριζο. Με ένα πάτημα το βράδυ, κλείνετε 3 συσκευές μαζί.
- Αλλάξτε τις ρυθμίσεις στην κονσόλα: Στο Xbox επιλέξτε τη λειτουργία «Energy Saver» αντί για «Instant-On». Στο PS5 ρυθμίστε τα χειριστήρια να σταματούν να φορτίζουν μετά από 3 ώρες.
- Κλείστε τη «Γρήγορη Εκκίνηση» στην τηλεόραση: Μπείτε στις ρυθμίσεις της τηλεόρασης, στις επιλογές ενέργειας, και απενεργοποιήστε το «Quick Start». Η τηλεόραση θα κάνει απλώς 3-4 δευτερόλεπτα παραπάνω να ανοίξει, αλλά θα καίει ελάχιστα.
- Βάλτε χρονοδιακόπτη στο γραφείο: Χρησιμοποιήστε μια έξυπνη πρίζα ή έναν απλό μηχανικό χρονοδιακόπτη που θα κόβει αυτόματα το ρεύμα στον υπολογιστή και στις οθόνες από τις 12 το βράδυ έως τις 8 το πρωί.
- Ελέγξτε τους παλιούς φορτιστές: Τα τροφοδοτικά που είναι ζεστά χωρίς να φορτίζουν κάτι, βγάλτε τα από την πρίζα.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο ρεύμα καίει ένας φορτιστής κινητού που μένει στην πρίζα;
Ένας σύγχρονος επώνυμος φορτιστής χωρίς τηλέφωνο καίει ελάχιστα, περίπου 0.01 έως 0.05 Watt, δηλαδή κάτω από 0.10€ τον χρόνο. Παλιοί ή φθηνοί φορτιστές όμως μπορεί να καταναλώνουν από 1.5 έως 4 Watt.
Αξίζει να κλείνω το Wi-Fi router το βράδυ;
Ένα router καταναλώνει περίπου 6 έως 12 Watt συνεχώς. Αν το κλείνετε για 8 ώρες κάθε νύχτα, γλιτώνετε περίπου 3.5€ έως 7€ τον χρόνο. Προσοχή όμως αν έχετε έξυπνες συσκευές ή κάμερες που χρειάζονται ίντερνετ το βράδυ.
Τα έξυπνα πολύπριζα και οι έξυπνες πρίζες καταναλώνουν ρεύμα;
Ναι, μια έξυπνη πρίζα καταναλώνει περίπου 0.5 έως 1.2 Watt για να παραμένει συνδεδεμένη στο Wi-Fi, αλλά σας γλιτώνει πολύ περισσότερα όταν κόβει συσκευές που καίνε 15 έως 30 Watt σε αναμονή.
Πόσο ρεύμα επιτρέπεται να καίνε οι συσκευές σε αναμονή στην Ευρώπη;
Με τον κανονισμό 2023/826, που ισχύει από τον Μάιο του 2025, οι περισσότερες συσκευές δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 0.5 Watt σε αναμονή ή όταν είναι κλειστές, και τα 0.8 Watt αν δείχνουν ένδειξη κατάστασης. Για συσκευές συνδεδεμένες στο δίκτυο το όριο είναι 2 Watt, ή μέχρι 8 Watt για ορισμένες κατηγορίες.
💬 Σχόλια